Historia

Historia dawniejsza

Początki życia parafialnego w Lubinie sięgają XII wieku i związane są z kościołem na terenie Starego Lubina – osady na ważnym szlaku handlowym z Magdeburga do Wrocławia i Kijowa, która pod koniec XII w. staje się miastem na prawie polskim. Rozwój handlu i rzemiosła prowadzi do powstania nowego miasta i drugiej drewnianej świątyni, ufundowanej prawdopodobnie przez Henryka Brodatego i św. Jadwigę około roku 1205, dedykowanej Najświętszej Maryi Pannie. W roku 1288 nadano temu nowemu miastu prawo magdeburskie, co jeszcze zwiększyło jego konkurencyjność. W 1319 r. Stary Lubin zostaje włączony do nowego miasta,  kościół na Starym Lubinie traci swą pozycję, a świątynią parafialną staje się kościół NMP. Najprawdopodobniej już w pierwszej połowie XIV w. rozpoczęto w parafii budowę ceglanej gotyckiej świątyni, której koncepcję wielokrotnie rozszerzano. W tym też czasie legnicki książę Ludwik I, obrawszy Lubin za swą rezydencję, funduje kaplicę zamkową, przy której również powstaje parafia. Budynek kościoła Najświętszej Maryi Panny w obecnym kształcie został ukończony i poświęcony w roku 1511. Niestety, katolicy krótko cieszyli się kościołem, który z takim poświęceniem budowali przez 150 lat. Zniemczony potomek śląskich Piastów, legnicki książę Fryderyk II, podległy wpływowi Kaspra Schwenckfeldiusa – przedstawiciela Lutra na tym terenie – w 1522 r.  porzuca wiarę katolicką. Później  czyni luteranizm religią wiodącą w swym księstwie i tak lubińska świątynia Najświętszej Maryi Panny w 1524 r. staje się miejscem modlitwy protestantów, pozostając nim do 1945 r. Protestanci dostosowali wnętrze kościoła do własnych potrzeb – dobudowali balkony, zmienili układ ław, a w XVII w. dawny ołtarz główny (poliptyk Zaśnięcie Maryi z 1522 r. ) zastąpiono ołtarzem barokowym.

Historia nowsza

Po II wojnie światowej z Lubina i okolic stopniowo wysiedlani są mieszkający tu Niemcy, a z różnych stron przybywa ludność polska. W mieście jest jedna świątynia katolicka i parafia pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, w której posługę dla Polaków sprawował najpierw franciszkanin (1946-1947), a później augustianie (1947-1949). Znaczącym dla życia religijnego Lubina i okolicznych wsi jest rok 1949, kiedy to duszpasterstwo podejmują salezjanie – synowie Księdza Bosko.  Powstaje zespół księży posługujących w Lubinie i sąsiadujących parafiach wiejskich, a w 1951 r. erygowany zostaje dom zakonny pw. Najśw. Serca P. Jezusa. Być może salezjanie nie byli wcześniej specjalistami od duszpasterstwa parafialnego, ale szybko odnajdują się w nowej rzeczywistości i z całą gorliwością podejmują standardową pracę parafialną, organizują naukę religii dla dzieci i młodzieży oraz wnoszą w te obszary akcenty charyzmatu Księdza Bosko. Wkrótce na praktyki wychowawczo-duszpasterskie do Lubina kierowani są klerycy salezjańscy, którzy podejmują nauczanie religii i opiekę nad ministrantami. W 1949 r. kościół Najśw. Maryi Panny przejmują wyznawcy prawosławia, którzy stanowią spory odsetek przybyłej ludności (dobrowolnie i pod przymusem w ramach akcji Wisła). Budynek kościelny jest w marnym stanie, częściowo zniszczony, częściowo zdewastowany, w latach powojennych wywieziono cenne rzeźby i obrazy, a pierwotny ołtarz został zainstalowany jako główny ołtarz katedry wrocławskiej.  W 1951 r. prawosławni otrzymują od władz inne miejsce kultu (kościół na Starym Lubinie), a tzw. „duży kościół” staje się bezużyteczny i podlega dalszej dewastacji. W 1958 r. troska o kościół Najśw. Maryi Panny zostaje zlecona młodemu i przedsiębiorczemu duszpasterzowi parafii Najśw. Serca P. Jezusa ks. Julianowi Cieskowi. We współpracy z parafianami zabezpiecza obiekt kościelny, usuwa przegniłe elementy drewnianego wyposażenia, które pozostało po protestantach i przygotowuje wszystko tak, aby można było w tym miejscu sprawować liturgię dla wiernych. Kościół poświęcił na nowo i nadał tytuł Matki Bożej Częstochowskiej wrocławski biskup Bolesław Kominek dnia 20.12.1959 r. W tym też okresie radykalnie zmienia się sytuacja demograficzna i ekonomiczna Lubina, co związane jest z odkryciem złóż rud miedzi, a następnie ich eksploatacją. Budowane są kopalnie, w 1962 r. powstaje Kombinat Górniczo-Hutniczy Miedzi, a z różnych rejonów Polski przybywają do pracy ludzie, którzy zamieszkują w powstających osiedlach i stają się nowymi mieszkańcami miasta. Dynamikę tych procesów obrazują liczby ludności Lubina w poszczególnych latach: 1946 r.  – 1769; 1950 r. – 2743; 1960 r. – 5471; 1970 r. – 28900; 1980 r. – 67119. Aby zapewnić lepszą opiekę duchową lubińskim katolikom abp Bolesław Kominek w dniu 11.04.1972 r. wydaje dekret, na mocy którego powstaje parafia Matki Bożej Częstochowskiej, obejmująca znaczną część Lubina i kilka okolicznych wsi (Chróstnik, Czynszowice, Czerniec, Koźlice, Księginice, Krzeczyn Wielki, Siedlce, Składowice i Ustronie). Pierwszym proboszczem parafii został mianowany salezjanin ks. Andrzej Reca (1972-1978). Kolejnymi proboszczami parafii byli: ks. Kazimierz Parciak (1978-1988); ks. Jan Pryputniewicz (1988-1994); ks. Kazimierz Pracownik (1994-2003); ks. Franciszek Steblecki (2003-2012). Aktualnie proboszczem jest ks. Paweł Bujak, który objął urząd w 2012 r. Z biegiem lat biskupi (najpierw wrocławscy, a od 1992 r. legniccy) powoływali do istnienia nowe parafie, wydzielone z terytorium parafii Matki Bożej Częstochowskiej, tak że w 2017 r. obejmuje ona tylko centralną część miasta i liczy ok. 13500 mieszkańców. Na terenie parafii, z racji jej położenia, funkcjonuje wiele szkół i placówek oświatowych, zapewniających kształcenie dzieciom i młodzieży. Staraniem parafii zespół duchownych i świeckich nauczycieli religii prowadzi zajęcia dla ponad 2500 uczniów. Oprócz troski o życie duchowe parafian proboszczowie i ich współpracownicy organizowali różne formy służby dzieciom i młodzieży, liczne grupy parafialne, chór i orkiestrę, bibliotekę parafialną, wydarzenia kulturalne (m.in. Tygodnie Kultury Chrześcijańskiej), działalność charytatywną. Od 1967 r. w parafii posługują także siostry Córki Maryi Wspomożycielki (salezjanki), realizując na różnych polach charyzmat św. Marii Dominiki Mazarello. Od 1984 r. Rodzina Salezjańska w Lubinie wzbogacona zostaje o Salezjańskich Pomocników Kościoła, obecnie zwanych Stowarzyszeniem Salezjanów Współpracowników i Salezjanek Współpracownic. Wspólnota parafialna obdarzona została całym szeregiem powołań kapłańskich (zakonnych i diecezjalnych), powołań do życia konsekrowanego, a także misyjnych. W latach 1979-1988 w świątyni sprawowali liturgię także wierni obrządku grecko-katolickiego. Duszpasterze dbali także o kościół, który z czasem nabierał nowego blasku (konserwacja epitafiów, ołtarza i organów, nowe pokrycie dachowe, posadzka i witraże). Dla ochrony cennego zabytku, jakim jest „duży kościół”, ważne są lata 2008 -2015, w których została gruntownie odrestaurowana fasada kościoła, dach kościoła i wieży oraz zainstalowano oświetlenie tych obiektów. Prace,  wspierane wydatnie przez Prezydenta Miasta Lubina, Radę Miasta, Starostwo Powiatu, KGHM – Polska Miedź, Urząd Marszałkowski we Wrocławiu oraz parafian, rozpoczął ks. F. Steblecki, a ukończył ks. B. Bujak. W 2017 r.  wykonane zostały dogłębne prace remontowo-konserwatorskie w przedniej części nawy głównej świątyni, finansowane przez Urząd Miasta Lubina i parafię. Skutkiem tych przedsięwzięć jest znaczne podniesienie waloru estetycznego kościoła, będącego głównym zabytkiem miasta.